Nieuw onderzoek suggereert dat de cardiovasculaire voordelen van het eten van granaatappels mogelijk niet afkomstig zijn van de vrucht zelf, maar van een specifieke verbinding die door onze darmbacteriën wordt geproduceerd. Een onderzoek onder leiding van onderzoekers van Cardiff University heeft urolithine A geïdentificeerd als een sleutelmolecuul dat de slagaders kan beschermen, ontstekingen kan verminderen en de gevaarlijke tandplakscheuringen kan voorkomen die tot hartaanvallen en beroertes leiden.
De rol van het microbioom in de gezondheid van het hart
Hoewel granaatappels erom bekend staan dat ze punicalagin bevatten – een polyfenol dat verband houdt met de gezondheid van het hart – heeft het menselijk lichaam moeite om dit grote molecuul direct op te nemen. In plaats daarvan gebeurt de echte magie in de darmen.
Wanneer we granaatappelvoedingsstoffen consumeren, breken onze darmmicroben deze af in kleinere, beter opneembare moleculen die urolithinen worden genoemd. Het zijn deze metabolieten, en niet de oorspronkelijke verbindingen van de vrucht, die in de bloedbaan circuleren en met onze weefsels interageren.
“Onze bevindingen laten zien dat de echte biologische effecten voortkomen uit wat darmbacteriën maken uit granaatappelverbindingen, en niet uit de verbindingen in de vrucht zelf”, zegt professor Dipak Ramji, senior auteur van het onderzoek.
Hoe urolithine A de slagaders beschermt
Om te begrijpen hoe dit molecuul werkt, hebben onderzoekers in een laboratorium verschillende stoffen getest op menselijke immuun- en bloedvatcellen. Urolithin A kwam naar voren als de meest effectieve verbinding en demonstreerde verschillende kritische beschermende functies:
- Het verminderen van oxidatieve stress: Het verminderen van de cellulaire schade veroorzaakt door onstabiele moleculen.
- Ontsteking onderdrukken: Vermindering van de activiteit van genen die ontstekingsreacties veroorzaken.
- Beperking van de groei van tandplak: Vermindert het vermogen van immuuncellen om in de vaatwanden te dringen en vermindert de hoeveelheid cholesterol die deze cellen absorberen.
De onderzoekers gingen vervolgens over op diermodellen, waarbij ze muizen met een vetrijk dieet gebruikten om menselijke atherosclerose (de ophoping van vetten en cholesterol in de slagaderwanden) te simuleren. Na twaalf weken behandeling met urolithine A vertoonden de muizen kleinere, stabielere plaques.
Cruciaal was dat deze plaques meer collageen- en gladde spiercellen bevatten, waardoor ze ‘harder’ werden. Dit is van vitaal belang omdat het scheuren van tandplak – wanneer een opeenhoping openbreekt – de belangrijkste trigger is voor de meeste plotselinge hartaanvallen en beroertes.
Een andere benadering van cholesterol
Een van de meest verrassende bevindingen van het onderzoek is dat urolithine A het hart beschermt zonder het cholesterolgehalte in het bloed te verlagen.
De meeste traditionele hartbehandelingen zijn gericht op het verlagen van LDL (het ‘slechte’ cholesterol) in het bloed. Urolithine A lijkt echter via een ander mechanisme te werken: het richt zich op het stabiliseren van de plaque zelf en het onderdrukken van de ontsteking die plaques gevaarlijk maakt. Dit suggereert een potentiële nieuwe weg voor de behandeling van hart- en vaatziekten die de huidige lipidenverlagende therapieën aanvult in plaats van vervangt.
Waarom resultaten variëren tussen mensen
De studie benadrukt ook waarom sommige mensen meer baat kunnen hebben bij een granaatappelrijk dieet dan anderen. Omdat de productie van urolithine A volledig afhangt van de samenstelling van het darmmicrobioom van een individu, kan niet iedereen granaatappelpolyfenolen efficiënt omzetten in dit beschermende molecuul.
Het onderzoek wees ook op bredere systemische voordelen, waaronder:
– Verbeterde darmgezondheid: Een toename van nuttige vetzuren met een korte keten.
– Reductie van systemische ontstekingen: Lagere niveaus van ontstekingscellen die in het bloed circuleren.
– Genetische regulatie: Het vermogen om honderden genen te beïnvloeden die betrokken zijn bij het metabolisme en de verdediging door antioxidanten.
Conclusie
Hoewel deze bevindingen veelbelovend zijn, benadrukken onderzoekers dat er nog steeds klinische onderzoeken bij mensen nodig zijn om deze effecten bij mensen te bevestigen. Indien gevalideerd zou urolithine A de weg kunnen vrijmaken voor nieuwe, op het microbioom gebaseerde strategieën om hartziekten te voorkomen door zich te concentreren op ontstekingen en plaquestabiliteit.
