Pomyśl o niszy jako o specyficznej funkcji, jaką gatunek pełni w swojej społeczności. Mówimy nie tylko o tym, gdzie żyje zwierzę, ale także o tym, jak oddziałuje ze wszystkimi otaczającymi organizmami. Należą do nich złożone relacje, takie jak rywalizacja o zasoby naturalne, polowanie przez drapieżniki czy współpraca z innymi organizmami dla obopólnych korzyści.
Jednak o roli gatunku decyduje nie tylko biologia. Środowisko fizyczne ma ogromne znaczenie. Skład gleby, wzorce klimatyczne i inne czynniki abiotyczne określają, co dokładnie może osiągnąć dany gatunek. Bez tych ograniczeń ekologicznych koncepcja niszy stałaby się bez znaczenia.
Każdy gatunek zajmuje swoje unikalne miejsce w danej społeczności. Nie ma dwóch identycznych nisz. To oddzielenie ogranicza bezpośrednie konflikty i pozwala na rozkwit różnorodności biologicznej. Ekolog, patrząc na niszę, widzi kombinację interakcji biologicznych i warunków fizycznych. Jest to ogół sposobu życia gatunku w jego środowisku.
