Het vinden van bewijs dat er ergens buiten ons zonnestelsel leven bestaat, voelt de helft van de tijd onmogelijk.
Maar dan komt er een papier dat het frame volledig verandert. Een studie die vandaag in Science is gepubliceerd, beschrijft een enorme sprong voorwaarts bij het identificeren van een nabijgelegen exoplaneet met een potentieel bewoonbare, aardachtige atmosfeer.
Het is geen garantie voor buitenaardse wezens. Het is geen bewijs van het leven zelf.
Het is het bewijs dat een rotsachtige planeet de lucht die we inademen lang na zijn ontstaan kan vasthouden. Dat is genoeg om ons te laten zoeken.
Jason Dittman, hoogleraar astronomie aan de Universiteit van Florida, zei het eenvoudig: dit is de eerste keer dat we een rotsachtige, aardse planeet zien die daadwerkelijk een atmosfeer lijkt vast te houden.
Dittman was erbij toen de LHS 1140 c in 2017 voor het eerst werd gespot. Hij kent het object goed. De planeet draait rond een kleine rode dwergster die bekend staat als LHS 114 c. Hij bevindt zich comfortabel binnen de bewoonbare zone van de ster: het ‘Goudlokje’-gebied, waar de temperaturen de oceanen niet laten verdampen of onmiddellijk bevriezen.
“Dit is de eerste keer dat we een rotsachtige, aardachtige planeet zien met een atmosfeer die zichzelf in stand kan houden.”
Er is echter een probleem. LHS 11 40b is oud.
Meestal doodt leeftijd een atmosfeer. De wind uit de ruimte blaast gassen weg. De zwaartekracht is niet altijd genoeg om ze verankerd te houden. Voor oudere planeten verwachten we kale rotsen. Zwakke echo’s van gas misschien. Maar niets wezenlijks.
LHS 11 0 40 4 17 zou inmiddels kaal moeten zijn.
Dat is het niet.
Dit is wat er feitelijk is gebeurd. Wetenschappers richtten de Chileense Magellan Clay-telescoop op het doel. Ze verzamelden röntgen- en extreme UV-gegevens over twee verschillende vensters in 24 en begin 20-25.
Het resultaat? Helium.
Ze zagen helium ontsnappen. Dat klinkt als een lekkage. Maar denk er eens anders over. Waar komt dat helium vandaan? Het impliceert een aanvullingssysteem. Een mechanisme dat de aanvoer stabiel houdt.
Het lijkt misschien op een boer. Dittman vraagt zich graag af: is dit een dorre rots die af en toe gevangen gas uitbraakt dat onmiddellijk ontsnapt?
Of is dit een stabiele atmosfeer? Het soort dat de aarde heeft. Het soort dat een beetje lekt, maar vooral blijft zitten.
Astronomen hebben dit antwoord jarenlang achtervolgd. Bevestiging van dichte klimaten op rotsachtige werelden is de witte walvis. Zonder dit zijn alle eerdere waarnemingen slechts gissingen. We zien vage overblijfselen. We zien vacuüm. Nu zien we structuur.
Betekent dit dat mensen morgen op bezoek kunnen komen? Nee.
Kun je overleven zonder pak? Nog niet.
Maar het neemt een enorme hindernis weg. Het leven vereist eerst twee dingen waarover niet kan worden onderhandeld.
– Een ondergrond die stevig genoeg is om op te staan.
– Lucht om de temperatuur en chemie te regelen.
LHS 1 4 b heeft het oppervlak. Het lijkt erop dat er lucht in zit.
Wat ontbreekt er nog? De grote. Water. Vloeibaar goud. Het laatste vakje dat wetenschappers afvinken voordat ze echt enthousiast raken over biologie.
Hoe kwamen deze gegevens uit het niets? Tijdstip. LHS 0 4 c kan elk jaar alleen gedurende korte perioden worden bekeken vanwege de manier waarop zijn baan op één lijn ligt met die van ons. Als je die data mist, wacht je maanden.
Dat betekent dat deze observaties zwaar bevochten zijn. Nauwkeurig. Zeldzaam.
Waarom is helium hier zo belangrijk?
Het fungeert als tracer. Wanneer atomen uit de bovenste atmosfeer ontsnappen, heeft helium de neiging naar de top te stijgen. De ontsnappingssnelheid geeft ons een idee van het gewicht en de aanwezigheid van wat eronder zit. Het signaleert een druklaag die eenvoudigweg niet bestaat op kaal gesteente.
Als verder onderzoek dit ondersteunt, hebben we het spel veranderd. Niet met een groen mannetje.
Met een hemel.
Zal de sfeer blijven? Dat is de volgende vraag. We zullen zien wanneer de telescoop in 206 weer kijkt. Voorlopig is het signaal luid genoeg om te horen.
Vind jij het vinden van een atmosfeer belangrijker dan het vinden van water? Of andersom? Het debat is niet beslecht.
Voor vandaag ademt de rots.
