Sonda kosmiczna Parker Solar Probe dokonała przełomu w nauce o słońcu: tworzy pierwszą szczegółową mapę zewnętrznej atmosfery Słońca, znanej jako korona. Jest to istotne, ponieważ zapewnia wgląd w procesy kontrolujące wiatr słoneczny i pogodę kosmiczną, które bezpośrednio wpływają na technologię na Ziemi.
Sięganie do nieosiągalnego
Parker Solar Probe to pierwsza sonda kosmiczna, która zbliżyła się na tyle blisko Słońca, aby bezpośrednio zbadać jego koronę. Od 2021 r. był wielokrotnie zanurzany w tym ekstremalnym środowisku, wytrzymując temperatury przekraczające 1370°C dzięki zaawansowanej osłonie termicznej. Chociaż temperatura samej korony sięga od 555 000 °C do 1,6 miliona °C, jej niska gęstość pozwala urządzeniu bezpiecznie przez nią przejść.
Definicja powierzchni Alfvéna
Głównym celem misji było sporządzenie mapy powierzchni Alfvéna – niewidzialnej granicy, przez którą cząstki słoneczne uciekają do wiatru słonecznego – stałego strumienia naładowanych cząstek emanujących ze Słońca z prędkością 1,6 miliona km/h. Region ten był wcześniej mało badany, ale dane Parkera z siedmiu lat pokazują jego dynamiczny charakter.
Mapy pokazują, że powierzchnia Alfvéna nie jest statyczna. Zmienia kształt i rozszerza się dalej od Słońca wraz ze wzrostem aktywności słonecznej. Słońce działa w cyklu około 11-letnim, a okresy wysokiej aktywności (maksimum słoneczne) prowadzą do częstszych i silniejszych rozbłysków słonecznych. Wraz ze wzrostem aktywności słonecznej powierzchnia Alfvéna staje się bardziej poszarpana i burzliwa. Ma to bezpośredni wpływ na zachowanie wiatru słonecznego, który jest kluczowym czynnikiem w zrozumieniu pogody kosmicznej.
Dlaczego to ma znaczenie dla Ziemi
Zrozumienie powierzchni Alfvéna ma nie tylko znaczenie akademickie, ale ma także implikacje praktyczne. Rozbłyski słoneczne i koronalne wyrzuty masy mogą zakłócić kluczowe technologie na Ziemi, w tym:
– Systemy GPS
– Sieci komunikacyjne
– Sieci elektryczne
Poprawiając prognozy energii słonecznej, naukowcy i operatorzy mogą przygotować się na potencjalne zakłócenia. Zdolność statku do mapowania powierzchni Alfvéna w czasie rzeczywistym może odegrać ważną rolę w udoskonaleniu tych przewidywań.
Rekordowy wynik i kontynuacja misji
Parker Solar Probe wykonała we wrześniu swój 25. przelot, przelatując na odległość 6,2 miliona kilometrów od powierzchni Słońca. Osiągnął także rekordową prędkość 687 000 km/h, stając się najszybszym obiektem stworzonym przez człowieka w historii. Pomimo zakończenia głównej misji urządzenie pozostaje sprawne i będzie zbierać dane co najmniej do połowy 2029 roku.
Ciągłe obserwacje Parker Solar Probe rewolucjonizują naszą wiedzę o koronie słonecznej i jej wpływie na pogodę kosmiczną, dostarczając kluczowych danych w celu ochrony technologii na Ziemi.
