W 2025 roku dane z łazika Perseverance należącego do NASA dostarczyły przekonujących, choć nie rozstrzygających, dowodów wskazujących, że życie mikrobiologiczne mogło kiedyś istnieć na Marsie. Odkrycia skupiają się wokół unikalnych formacji geologicznych zwanych „plamistami lamparta” i zielonkawych guzków mineralnych, które są uderzająco podobne do skamieniałych struktur drobnoustrojów występujących na Ziemi. Odkrycie stanowi znaczący krok naprzód w poszukiwaniu życia pozaziemskiego, chociaż ostateczne dowody pozostają nieuchwytne ze względu na obecne ograniczenia w analizie próbek.
Plamy lamparta i guzki mineralne: kluczowe wnioski
W ramach projektu Perseverance zidentyfikowano skały zawierające maleńkie „plamki lamparta” wielkości milimetrów – ciemne, przypominające pierścienie plamki przypominające skamieliny drobnoustrojów. Szczegółowa analiza przeprowadzona przez naukowców z Uniwersytetu Stony Brook pod kierunkiem Joela Hurowitza wykazała wysokie stężenie żelaza i siarki w tych plamach. Pierwiastki te często powstają jako produkt uboczny procesów metabolicznych drobnoustrojów na Ziemi, co zwiększa możliwość podobnej aktywności biologicznej na Marsie.
Oprócz „plamek lamparta” łazik znalazł maleńkie zielonkawe guzki mineralne, które korelują z życiem drobnoustrojów w warunkach lądowych. Planetolog Hannah Sizemore z Planetary Science Institute podkreśla, że odkrycia te są bardziej obiecujące niż poprzednie propozycje dotyczące życia, takie jak wahania metanu czy struktura marsjańskich meteorytów. „Myślę, że to znacznie bardziej obiecujący [punkt życia] niż cokolwiek, co widziałam w ciągu ostatnich 20 lat” – mówi. Skala tych formacji jest idealnie zgodna z potencjalnym pochodzeniem mikrobiologicznym.
Dlaczego to ma znaczenie: ciągłe poszukiwania życia pozaziemskiego
Znaczenie tych odkryć polega na tym, że mogą zmienić nasze rozumienie rozmieszczenia życia we Wszechświecie. Przez dziesięciolecia naukowcy spekulowali, że na Marsie panowały kiedyś warunki odpowiednie do życia drobnoustrojów. Dane zebrane przez Perseverance potwierdzają tę hipotezę, sugerując, że planeta może nie być całkowicie pozbawiona życia.
Aby jednak potwierdzić te ustalenia, próbki marsjańskie muszą zostać sprowadzone na Ziemię w celu dokładnej analizy laboratoryjnej. Obecny projekt Mars Sample Return, mający na celu odzyskanie tych próbek, może zostać anulowany w ramach budżetu proponowanego przez NASA na rok 2026. Pozostawiłoby to najbardziej przekonujący dowód życia pozaziemskiego na innej planecie, potencjalnie na zawsze dla nas niedostępny.
Przyszłość eksploracji Marsa
Sytuacja uwypukla krytyczny dylemat: jesteśmy o krok od potencjalnego potwierdzenia życia poza Ziemią, ale ograniczenia polityczne i budżetowe grożą wstrzymaniem dalszych badań. Jak zauważa Andrew Steele z Carnegie Science: „Te próbki stanowią największą szansę, jaką mamy na kolejny krok w analizie, czy istnieje [lub było] życie na Marsie — musimy je tylko odzyskać”.
Bez ciągłych inwestycji w eksplorację Marsa i misje poboru próbek ryzykujemy utratę ostatecznych dowodów na istnienie życia w przeszłości lub nawet teraźniejszości na Czerwonej Planecie. Ustalenia z 2025 r. podkreślają potrzebę stałego zaangażowania w eksplorację kosmosu i poszukiwanie podstawowych kwestii naukowych.
Ostatecznie, chociaż dowody są przekonujące, nie są one rozstrzygające. Poszukiwanie życia na Marsie pozostaje przedsięwzięciem ciągłym, balansującym pomiędzy postępem naukowym a rzeczywistością polityczną.
