Nowo odkryta kometa, wielkości mniej więcej małego miasta, jest widoczna na nocnym niebie, gdy zbliża się do Ziemi. Bryła lodu, nazwana C/2024 E1 (Vieugjos), porusza się po trajektorii hiperbolicznej, co oznacza, że wkrótce zostanie wyrzucona z naszego Układu Słonecznego do przestrzeni międzygwiazdowej – ten los podziela inne komety, takie jak 3I/ATLAS. Taki wyrzut nie jest niczym niezwykłym: wiele komet pochodzi z odległego Obłoku Oorta i zostaje wyrzuconych po jednorazowym przejściu przez wewnętrzny Układ Słoneczny.
Otwarcie i skład
Kometa została po raz pierwszy dostrzeżona w marcu 2024 roku przez polskiego astronoma Kaspra Wiezhosa za pomocą 1,5-metrowego teleskopu w Obserwatorium Mount Lemmon w Arizonie. Późniejsze obserwacje za pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) ujawniły znaczne ilości dwutlenku węgla w śpiączce, czyli obłoku gazu i pyłu otaczającym lodowe jądro. Wstępne szacunki mówią, że średnica komety wynosi około 13,7 km, co odpowiada dwóm trzecim długości Manhattanu, ale nowsze, niepotwierdzone badania sugerują, że może to być przeszacowanie.
Trajektoria i los długoterminowy
Kometa Viegejos pochodzi z Obłoku Oorta, ogromnego zbiornika lodowych obiektów na skraju Układu Słonecznego. Jego orbita hiperboliczna oznacza, że nie powróci na drugą wizytę. Eksperci szacują, że kometa zbliżała się do Słońca od 1-3 milionów lat i ostatecznie zostanie wyrzucona po obecnym manewrze grawitacyjnym. Proces ten może zająć dziesięciolecia lub stulecia, po czym będzie wędrował po Drodze Mlecznej przez miliony lub miliardy lat.
Nie jest to odosobniony przypadek: inne komety, takie jak 3I/ATLAS, zostały już wyrzucone z naszego Układu Słonecznego, co ukazuje naturalne zjawisko wypychania ciał lodowych przez siły grawitacyjne.
Obserwowalność i przyszłe wydarzenia na kometach
Choć niewidoczna gołym okiem, kometę Viegejos można obserwować przez teleskop lub lornetkę. Jej koma świeci na zielono ze względu na wysoką zawartość węgla, co jest rzadkim, ale obserwowanym zjawiskiem w kometach. Najlepsze możliwości obserwacji obserwuje się z półkuli południowej, chociaż w nadchodzących tygodniach będzie ona nadal widoczna na półkuli północnej.
Patrząc w przyszłość, rok 2026 zapowiada dodatkowe wydarzenia kometarne. Astronomowie odkryli już C/2026 A1 (MAPS), kometę z oczami słonecznymi, która może stać się na tyle jasna, że będzie można ją zobaczyć gołym okiem, oraz C/2025 R3 (PanSTARRS), kolejną potencjalną kometę, której można spodziewać się gołym okiem, której można spodziewać się pod koniec kwietnia.
Podsumowując: Kometa C/2024 E1 (Viegjos) to rzadki i spektakularny gość na niebie, przeznaczony na wieczne wygnanie z naszego Układu Słonecznego, podkreślający dynamikę orbit komet i ogrom przestrzeni międzygwiezdnej.
