Puszcza amazońska w Peru kryje w sobie skuteczne rozwiązanie problemu zmian klimatycznych: największe drzewa. Niedawne badanie wykazało, że olbrzymy te magazynują nieproporcjonalną ilość węgla, ale są także głównym celem pozyskiwania drewna. Tworzy to niebezpieczny cykl, w którym najbardziej wydajne pochłaniacze dwutlenku węgla są systematycznie niszczone, przyspieszając emisję dwutlenku węgla do atmosfery.
Paradoks magazynowania węgla
Prawie 60% Peru pokrywają lasy, a Amazonia stanowi 11% całkowitej powierzchni lasów tropikalnych. Obecne peruwiańskie przepisy dotyczące lasów zezwalają na selektywne pozyskiwanie drewna w oparciu o minimalną średnicę pnia (41–61 cm), co zachęca firmy do pozyskiwania największych okazów. Większe drzewa produkują cenniejsze drewno, zmniejszając koszty transportu i pracy. Jednak to właśnie te drzewa magazynują węgiel przez dziesięciolecia lub stulecia.
Naukowcy pod kierownictwem Geomara Vallejosa-Torresa zmierzyli setki drzew w pięciu peruwiańskich lasach. Ich odkrycia potwierdzają, że magazynowanie węgla dramatycznie wzrasta wraz ze wzrostem średnicy pnia. Drzewa o średnicy większej niż 41 cm zawierają od 88% do 93% całkowitego węgla nadziemnego. Na przykład drzewa chlebowe magazynują 88,7% swojego węgla w drzewach powyżej tego progu, w porównaniu do 11,4% w przypadku mniejszych. Badane lasy pochłaniają do 331 ton metrycznych węgla na hektar nad ziemią i 47 ton pod ziemią.
Dlaczego to ma znaczenie
To nie jest tylko pytanie akademickie. Badanie uwydatnia zasadniczy konflikt: polityka leśna Peru aktywnie ukierunkowana jest na najcenniejsze zasoby węgla. Jeśli pozostawi się to bez kontroli, praktyka ta podważy rolę Amazonii jako kluczowego regulatora klimatu. Większe drzewa nie tylko magazynują więcej węgla, ale są także starsze i gęstsze, co oznacza, że będą go magazynować przez stulecia.
Dyskusje i problemy
Niektórzy eksperci kwestionują, czy wielkość drzewa jest jedynym wskaźnikiem sekwestracji węgla. Ulf Bunten z Cambridge twierdzi, że czas retencji węgla jest ważniejszy, szczególnie w tropikach. Jednak Vallejos-Torres odpowiada, że mniejsze drzewa rosną zbyt wolno, aby zrekompensować utratę starych gigantów. Martin Pérez Lara z WWF sugeruje, że dobrze zarządzane selektywne pozyskiwanie drewna może mieć pozytywny wpływ na klimat, ale badania pokazują, że niekoniecznie musi tak być w przypadku zabijania największych i najbardziej emitujących emisję dwutlenku węgla drzew.
Główną przeszkodą pozostaje rzeczywistość gospodarcza. Reforma legislacyjna chroniąca te drzewa zagraża przemysłowi leśnemu, który ma znaczący wpływ na peruwiańską politykę leśną. Vallejos-Torres dostrzega to wyzwanie polityczne, wyrażając sceptycyzm co do znaczących zmian.
Ostatecznie ochrona największych drzew Amazonii w Peru to nie tylko kwestia środowiskowa, ale także kwestia bezpieczeństwa klimatycznego. Brak ochrony tych magazynów węgla przyspieszy ocieplenie i osłabi zdolność Amazonii do pełnienia roli naturalnego bufora klimatycznego.
