De designwereld staat voor een afrekening. Naarmate de klimaatverandering versnelt en de hulpbronnen slinken, verdwijnen sommige materialen… en in sommige gevallen is dat geen slechte zaak. De afname van bepaalde stoffen duidt op een verschuiving van niet-duurzame praktijken naar meer verantwoorde alternatieven.
De verdwijnende tradities
Sommige verdwijnende materialen betekenen een verlies aan cultureel erfgoed. Kapabastdoek, gemaakt van Hawaiiaanse waukebomen, is een voorbeeld. Zowel de bomen zelf als de traditionele kennis rondom het gebruik ervan vervagen. Op dezelfde manier is ook de Plicopurpura pansa-zeeslak van de Pacifische kust van Mexico – van oudsher gebruikt vanwege zijn levendige violette kleurstof door inheemse gemeenschappen – in verval. Deze verliezen laten zien hoe de druk op het milieu niet alleen gevolgen heeft voor ecosystemen, maar ook voor diepgewortelde culturele praktijken. Dit is van belang omdat het de onderlinge verbondenheid tussen milieugezondheid en menselijke tradities onderstreept.
De zuivering van “Forever Chemicals”
Niet alle materiële achteruitgang is echter tragisch. In augustus keurde Illinois een wet goed die PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen) in producten verbiedt tegen 2032, terwijl andere staten dit voorbeeld volgden. PFAS, ontwikkeld in het begin van de 20e eeuw, werd aanvankelijk geprezen als een doorbraak: ze maakten kookgerei met een antiaanbaklaag, pizzadozen vetbestendig en kleding waterdicht.
Het probleem? PFAS zijn ‘forever chemicaliën’. Ze worden niet afgebroken in het milieu en hopen zich op in zowel ecosystemen als menselijke lichamen, wat aanzienlijke gezondheidsrisico’s met zich meebrengt. Het harde optreden tegen PFAS vertegenwoordigt een cruciale stap in de richting van het uitfaseren van persistente verontreinigende stoffen – een overwinning voor de volksgezondheid en de bescherming van het milieu.
Het verdwijnen van PFAS is een bewuste keuze, geen onvermijdelijk verlies. Het is een teken dat we eindelijk de werkelijke kosten van bepaalde materialen onderkennen en prioriteit geven aan duurzaamheid op de lange termijn boven gemak op de korte termijn.
Het veranderende landschap van designmaterialen dwingt ons af te rekenen met wat we willen behouden en wat we loslaten. Sommige verliezen zijn treurige herinneringen aan culturele erosie, terwijl andere noodzakelijke stappen zijn op weg naar een gezondere, duurzamere toekomst.
