De Britse regering voert ingrijpende veranderingen door in de waterindustrie in Engeland en Wales, wat de meest substantiële hervorming markeert sinds de privatisering eind jaren tachtig. De herziening heeft tot doel iets te doen aan de wijdverbreide publieke ontevredenheid over vervuilingsincidenten, lekkages en verstoringen van de dienstverlening waardoor de sector wordt geteisterd.
Nieuwe regelgevingsaanpak
De kern van de hervorming betreft regelmatige, onaangekondigde inspecties voor waterbedrijven – vergelijkbaar met APK-tests van voertuigen. Deze verschuiving maakt een einde aan het huidige systeem waarin bedrijven zichzelf reguleren, een praktijk die door minister van Milieu Emma Reynolds wordt beschreven als een ‘hele systeemfout’ waarbij zowel de toezichthouders als de bedrijven zelf betrokken zijn. De regering zal speciale teams aanwijzen om individuele bedrijven te monitoren, en daarbij afstappen van een gestandaardiseerde, op bureaus gebaseerde toezichtaanpak.
Maatregelen op het gebied van efficiëntie en transparantie
Om het waterverbruik en de verantwoording te verbeteren, is de regering van plan om verplichte waterefficiëntielabels in te voeren op apparaten zoals vaatwassers en wasmachines. Met deze labels kunnen huishoudens het verbruik en de kosten effectiever volgen. De toezichthouder, Ofwat, is ook aan vervanging toe, met plannen om een nieuwe entiteit op te richten onder leiding van een nieuw gecreëerde rol van hoofdingenieur. Deze stap weerspiegelt een verlangen naar diepere technische expertise binnen het toezicht.
Reactie en zorgen van de sector
Waterbedrijven erkennen dat het enige tijd zal duren voordat significante voordelen uit deze investeringen gerealiseerd zullen worden. Critici zijn echter van mening dat de hervormingen niet ver genoeg gaan.
Milieugroeperingen als River Action en Surfers Against Sewage beweren dat het fundamentele probleem – de door winst gedreven vervuiling** – nog steeds niet wordt aangepakt. Ze roepen op tot krachtiger structurele veranderingen, waarbij ook de verdiensten van het geprivatiseerde model zelf in twijfel worden getrokken. James Wallace van River Action beweert dat echte vooruitgang vereist dat de kern van de stimuleringsstructuur onder ogen wordt gezien: “Vervuiling uit winstoogmerk is de hoofdoorzaak van deze crisis.”
Consumentenbescherming en vertragingen in de regelgeving
Consumentenvertegenwoordigers benadrukken ook de noodzaak van sterkere handhavingsmechanismen. De Consumentenraad voor Water (CCW) rapporteerde een toename van het aantal klachten met 50%, wat de urgentie van betekenisvolle verandering onderstreept. Zij pleiten voor een verplichte ombudsdienst, in plaats van te vertrouwen op vrijwillige regelingen.
Water UK heeft het witboek verwelkomd, maar benadrukte de onmiddellijke noodzaak van interim-leiderschap bij de nieuwe toezichthouder. Vertragingen bij de oprichting van deze nieuwe entiteit riskeren het falen van het bestaande systeem te bestendigen.
De belangrijkste conclusie is dat, hoewel deze hervormingen een verschuiving in de richting van grotere verantwoordelijkheid en transparantie signaleren, fundamentele vragen over de structuur van de industrie onbeantwoord blijven. Het succes van deze veranderingen zal afhangen van de vraag of ze effectief de onderliggende economische prikkels kunnen aanpakken die vervuiling en falende diensten veroorzaken.
