Recente archeologische vondsten laten zien dat Romeinse soldaten gestationeerd bij Hadrian’s Wall in Noord-Engeland last hadden van darmparasieten, ondanks de reputatie van het rijk op het gebied van hygiëne en infrastructuur. Opgravingen van latrineafvoeren bij het Vindolanda-fort brachten bewijsmateriaal aan het licht van rondworm, zweepworm en Giardia duodenalis – ziekteverwekkers die aanzienlijke spijsverteringsproblemen zouden hebben veroorzaakt.
De paradox van de Romeinse sanitaire voorzieningen
De Romeinen stonden bekend om hun technische bekwaamheid en bouwden uitgebreide badhuizen, aquaducten en gemeenschappelijke latrines. Deze systemen hebben parasitaire infecties echter niet geëlimineerd. Microscopische analyse van sediment uit een latrine-drain uit de 3e eeuw toonde wijdverspreide parasieteieren aan. De aanwezigheid van Giardia, voorheen zeldzaam op locaties uit het Romeinse tijdperk buiten Turkije en Italië, suggereert dat zelfs geavanceerde infrastructuur de verspreiding van door water overgedragen en fecaal-orale ziekten niet kon voorkomen.
De studie, geleid door Piers Mitchell van de Universiteit van Cambridge, benadrukt een cruciale kloof: de Romeinse sanitaire voorzieningen waren gericht op zichtbare reinheid en geurbestrijding in plaats van op microscopisch kleine ziekteverwekkers. Zonder de voordelen van de moderne microbiologie werden soldaten bij elk bezoek aan de latrines onbewust blootgesteld aan infectieziekten.
Wijdverbreide infectie
Bewijsmateriaal uit een tweede, eerder nabijgelegen fort bevestigde ook de aanwezigheid van rondwormen en zweepwormen. Hoewel onderzoekers het exacte percentage geïnfecteerde soldaten niet kunnen bepalen, suggereert de consistente aanwezigheid van parasieteieren in de rioolafvoer dat een aanzienlijk deel van het garnizoen waarschijnlijk aan deze kwalen leed.
De bevindingen onderstrepen dat zelfs de meest geavanceerde oude beschavingen kwetsbaar waren voor darmparasieten. Het feit dat deze infecties wijdverspreid waren ondanks de Romeinse inspanningen om de hygiëne te verbeteren, toont de beperkingen aan van pre-microscopische volksgezondheidsmaatregelen.
“Ondanks hun inspanningen om Romeins comfort te creëren, zoals badhuizen en latrines, hadden ze nog steeds last van diarree en darmworminfecties,” zei Mitchell.
De ontdekking dient als een ontnuchterende herinnering dat sanitaire voorzieningen alleen niet voldoende zijn om ziekten uit te roeien, en dat het begrijpen van microbiële bedreigingen wetenschappelijke kennis vereist die verder gaat dan wat de Romeinen beschikbaar hadden.
