Een opmerkelijke fossielenvindplaats in het zuiden van China heeft een ongekende inkijk gegeven in het leven van 512 miljoen jaar geleden, en toont een heel ecosysteem dat bloeide in de nasleep van een grote uitstervingsgebeurtenis. De ontdekking, genaamd de Huayuan-biota, wordt al vergeleken met de iconische Burgess Shale in Canada, en zou deze zelfs kunnen overtreffen in termen van behoud en diversiteit.
Het uitsterven van Sinsk en de nasleep ervan
De vroege Cambrische periode (die 541 miljoen jaar geleden begon) werd gekenmerkt door een explosie van dierenleven, waaruit veel van de groepen ontstonden die we vandaag de dag zien. Deze vooruitgang werd echter ongeveer 513,5 miljoen jaar geleden onderbroken door de Sinsk-gebeurtenis. Dit uitsterven werd veroorzaakt door een daling van het zuurstofniveau in de oceaan, waardoor verschillende diergroepen werden gedecimeerd.
Tot nu toe was ons begrip van deze periode grotendeels afhankelijk van skeletresten zoals trilobieten en archaeocyathide sponsriffen. De Huayuan-biota verandert dat; het omvat een schat aan wezens met een zacht lichaam, die een veel completer beeld geven van hoe het leven was na de Sinsk-gebeurtenis.
Een toevluchtsoord in diep water
De Huayuan-biota bestaat uit 8681 fossielen die 153 soorten vertegenwoordigen, waarvan bijna 60% nieuw is voor de wetenschap. Het ecosysteem lijkt zich in dieper water te hebben gevestigd, en is minder getroffen door de zuurstofuitputting die ondiepere habitats heeft geteisterd. Dit suggereert dat bepaalde omgevingen tijdens het uitsterven een toevluchtsoord boden, waardoor het leven kon voortduren.
De dominante organismen omvatten geleedpotigen (verwanten van insecten, spinnen en schaaldieren), weekdieren, brachiopoden en neteldieren (verwant aan kwallen). Het grootste roofdier was GuanShancaris kunmingensis, een 80 centimeter lange geleedpotige.
Mondiale verbindingen
De Huayuan-biota omvat ook soorten die voorheen alleen bekend waren uit de Burgess Shale in Canada, zoals het geslacht Helmetia. Dit toont aan dat zelfs in dit vroege stadium van de evolutie van dieren soorten in staat waren zich over grote afstanden te verspreiden, waarschijnlijk via oceaanstromingen die larven meevoeren.
Uitzonderlijk behoud
Wat Huayuan onderscheidt, zijn de buitengewone details van de fossielen. Door het snel begraven in fijne modder bleven niet alleen harde delen zoals schelpen behouden, maar ook zachte weefsels zoals benen, antennes, kieuwen, ingewanden en zelfs zenuwweefsel. Hierdoor kunnen wetenschappers anatomie en fysiologie bestuderen op een manier die zelden mogelijk is met fossielen.
De gaten opvullen
De Huayuan-biota biedt ‘kritieke momentopnamen’ van de zachte biodiversiteit tijdens het Cambrium. De site is van onschatbare waarde om te begrijpen hoe ecosystemen reageerden op het uitsterven van Sinsk, en gaten in de evolutionaire geschiedenis van de aarde opvulde. Een resterende vraag is waarom vissen opvallend afwezig zijn in de Huayuan-biota; of ze nu wereldwijd schaars waren of simpelweg niet aanwezig waren in deze specifieke omgeving.
De Huayuan-biota is niet zomaar een fossielenlocatie; het is een sleutel om te begrijpen hoe het leven zich herstelde van een van de eerste massale uitstervingen op aarde, en hoe ecosystemen zich kunnen aanpassen aan extreme veranderingen in het milieu.
