Het Peruaanse Amazone-regenwoud herbergt een verborgen klimaatoplossing: de grootste bomen. Uit een recent onderzoek blijkt dat deze reuzen een onevenredige hoeveelheid koolstof opslaan, maar ook het voornaamste doelwit zijn van houtkapactiviteiten. Dit creëert een gevaarlijke cyclus waarin de meest effectieve koolstofputten systematisch worden verwijderd, waardoor de koolstofuitstoot in de atmosfeer wordt versneld.
De paradox van koolstofopslag
Bijna 60% van Peru is bebost, waarbij de Amazone 11% van het totale regenwoud vertegenwoordigt. De huidige Peruaanse bosbouwwetten staan selectief oogsten toe op basis van de minimale boomdiameter (41-61 cm), waardoor bedrijven worden gestimuleerd om de grootste exemplaren te nemen. Grotere bomen leveren hout van hogere waarde op, waardoor de transportkosten en de arbeidstijd afnemen. Dit zijn echter ook de bomen die decennia of eeuwen lang koolstof hebben verzameld.
Onderzoekers onder leiding van Geomar Vallejos-Torres hebben honderden bomen gemeten in vijf Peruaanse bossen. Hun bevindingen bevestigen dat de koolstofopslag dramatisch toeneemt met de stamdiameter. Bomen groter dan 41 cm houden tussen 88% en 93% van de totale bovengrondse koolstof vast. Broodnootbomen slaan bijvoorbeeld 88,7% van hun koolstof op in bomen die groter zijn dan deze drempel, vergeleken met slechts 11,4% in kleinere. De bestudeerde bossen slaan bovengronds tot 331 ton koolstof per hectare op en ondergronds 47 ton.
Waarom dit belangrijk is
Dit is niet alleen een academisch punt. De studie onderstreept een fundamenteel conflict: het Peruaanse bosbouwbeleid richt zich actief op de meest waardevolle koolstofreservoirs. Als er geen controle op wordt uitgeoefend, ondermijnt deze praktijk de rol van het Amazonegebied als kritische klimaatregulator. De grotere bomen slaan niet alleen meer koolstof op, ze zijn ook ouder en dichter, wat betekent dat ze eeuwenlang koolstof zullen blijven accumuleren.
Debatten en uitdagingen
Sommige deskundigen vragen zich af of de boomgrootte de enige maatstaf is voor het vasthouden van koolstof. Ulf Büntgen uit Cambridge stelt dat de verblijftijd van koolstof belangrijker is, vooral in de tropen. Vallejos-Torres werpt echter tegen dat kleinere bomen te langzaam groeien om het verlies van oude reuzen te compenseren. Martin Perez Lara van het WWF suggereert dat goed beheerde selectieve oogst klimaatpositief kan zijn, maar de studie benadrukt dat dit misschien niet het geval is als het gaat om de grootste, meest koolstofrijke bomen.
Het grootste obstakel blijft de economische realiteit. Een juridische hervorming ter bescherming van deze bomen zou een bedreiging vormen voor de houtindustrie, die aanzienlijke invloed uitoefent op het Peruaanse bosbouwbeleid. Vallejos-Torres erkent deze politieke uitdaging en geeft uiting aan scepsis over betekenisvolle veranderingen.
Uiteindelijk is het behoud van de grootste Amazone-bomen in Peru niet alleen een milieuprobleem, maar ook een kwestie van klimaatveiligheid. Het niet beschermen van deze koolstofvoorraden zal de opwarming van de atmosfeer versnellen en het vermogen van de Amazone om als natuurlijke klimaatbuffer te fungeren verzwakken.
